@



Réfer. : AL1915
Auteur : Mynsicht Hadriani A.
Titre : Thesaurus et Armamentarium Medico-Chymicum.
S/titre : Testamentum Hadrianeum.

Editeur : Ioan. Ant. Hvgvetan. Lvgdvni.
Date éd. : 1645 .
@

Note complémentaire :

Ce document a été élaboré à partir de l'édition de 1645 des oeuvres de Mynsicht. Ne figure dans ce document que les
textes cités par le manuscrit n° 3005 de la biliothèque de
l'Arsenal à Paris intitulé "Le guide Charitable...", à l'ex-
clusion des textes relatifs à la médecine ordinaire.

Le traducteur.
+@

I N hoc Opere, Lector amice, cùm
LIBRAM leges , intellige Ciuilem unciarum sexdecim, non Medicam
duodecim. Hoc te monet Auctor ipse,
Sectione 13. ubi de Confectione Citri,
pag. 208.

@



S E C T I O. I. D E M E D I C A M E N T I S CHYMICIS SELECTIS & aliis pretiosis, &c. ---------------------------------------------------
VNICORNV MINERALE.
Aec gloriosa & arcana Medicina,
propter indignos & ingratos mundi filios, erat abscondenda & tenebris inuoluenda : ne Spagyricae gemmae viderentur suibus proiectae. Ego tamen hoc secretum ex Christianae dilectionis affectu,
& almi Numinis impulsu, volui facere publicum,
& inter alia mysteria, quae vel ex lumine naturae
& gratiae inquisita accepi, vel scrutinio propriae
experientiae inueni, vel beneuolentia eximiorum
Spagyricorum Artificum, sagaciúmque rerum scrutatorum
mihi reuelauit, doctrinae & sapientiae filiis
communicare gratis. Pono autem extra omne dubium,
quin hoc salutare & coesleste praesidium sint
accepturi fronte hilari, prolubióque grati animi, erga
Deum in laudem & gratianum actionem deuoti.
A
@

S E C T I O. I.
P R O C E S S V S.
V Itriolum natiuum viride & solis Philosophis
notum, vel in huius defectu, Vitrioli Veneris Crystallos optimè purgatos, sublimè mundificatos,
& omnis terrestreitatis immunes ; immitte
validae & bene munitae Retortae & secundùm gradus
fortiter opus vrge, quoad subrubri particeps fias
olei, quod bene adserua, cuius vsu~ postea declarabo.
Deinde caput mortuum in fundo Cornutae relictum,
menstruum appropriatum suffunde, & in frigido
loco repone, tunc concrescent de vitrioli naturâ
& sapore crystalli. Calcina caput mortuum secundâ
vice, & vt suprà notatum est, procede, mox
iterum eiusdem ferè generis adhuc prodibùt crystalli;
sed huic mysterio minimè vtiles. Laborem huiusmodi
toties & tandiu itera, vsquedum nulla appareat
vitrioli olentia; atque tum demum caput mortuum,
quàm fortissimè, sed philosophicè calcina, &
extrahe sal pulchrum & gustu amabile, quod itidem
spe subsecuturae doctrinae retine, dictíque istius interim
recordare:
Visitetis interiora terrae rectificando, & inuenietis
occultum lapidem, veram Medicinam. Postmodum antè dictum oleum , & affundendo aquam, in illo solue Martis limaturam, &
vitriolum ipsius praepara, illùdque in pluuiali distillatâ
aquâ solue, vt inde crystalli prodeant; quem
laborem toties resume, donec purum ab impuro, &
& in fine caliginis peplo crystalli appareant clari &
pellucidi. Ex his crystallis Martis denuò priore modo,
igne fortissimo rubicundissimum oleum distilla,
la,
@

D E M E D I C. C H Y M I C I S. 3

& optimè rectifica, ne vllum illi adhaereat phlegma :
Tunc habebis rubri Leonis sanguinem, videlicet
Mineralem, & vnà Martis atque Veneris Sulphur,
totalis vigoris, & à Vulcano captum iuxta
illud:
Mulciberi capti Mársque Venúsque dolis. Extrahe porrò ex capite mortuo sal omni Martiali olentià vacuum, ad eundem modum suprà in extractione
salis vitrioli Veneris tibi ostensum. Ambo
haec salia in aequali pondere misce, vitreae tabulae
immitte, in hypogeo seu frigido loco repone, séque
in aquam Mercurialem resoluere fine : Solutionem
posteà recipe, vnde iterum prodibunt crystalli ; Et
tunc habebis duplicatum Mercurium, sal sapientiae
& naturae, sal Philosophorum, sub quo Mundi centrum
latet absconditum. Et hunc duplicatum Mercurium
peplo obscuritatis inuolutum, ante ine nemo
Philosophorum tam apertè quàm ego manifestauit
quamuis obscurioribus quibusdam verbis,
quae tamen vel minimo Philosophi intellectu facillima
sunt : Scrutinio igitur subtilium cogitationum
rem vlteriùs inquire, & Mercurium hunc à Philosophis
RE BIS, nuncupatum tanquam terrestrem
Thesaurum, & secundùm Deum summae & maximae
scientiae experimentum, ad vsum sequentem
repone.
. Mercurium iam dictum, & Sulphur illud rubicundissimum ; duo ista pro Philosophici ponderis
vigore, & magni intellectus acumine conjunge,
ita tamen, vt Spagyrici vasis tres partes maneant
vacuae, quarta verò videatur adimpleta esse ; sigilla
Hermeticè, & rege igne Philosophico secundùm
gradus in continuo calore, quoad coaguletur in
A 2.
@

4. S E C T I O. I.

vnam massam, & induat Lapidis formam : Quem
lapidem confectum postea pro voluntatis tuae lubentià
in priorem fontinam poteris redigere, eumque
breui tempore nobiliorem & illustriorem reddere ;
Et ita magnum perfecisti mysterium : Videbis
etiam ante coagulationem rerum multarum admirabilem
apparentiam, & multiuarium colorem, quae
omnia bene considera, Deum honora, & proximo
tuo commoda.

Vires, Vsus, Dosis,
E St Medicina vniuersalis, & Thesaurus talis, qui
poterit omnes ferè morbos curare, quocunque veniunt nomine in creaturis omnibus & singulis.
Vnum, duo, vel plura huius Arcani grana, pro qualitate
siue constitutione Patientis vsurpata, totum
corpus instar fumi penetrant, malignam vitiositatem
relegant, & meliorem naturae conformitatem
subordinant, creaturam totam renouant, & quasi de
nouo, regenerant, & ita seruant sartam tectam, citra
accidentium morborum grauedinem vllam, vsque ad
senectam, & vitae metam ab altissimo Deo constitutam,
&c. Nam:
Contra vim mortis non est medicamen in hortis.
Haec etiam illustrissima medicina, cum purissimo Philosophorum auro debitè fermentata, immunda
Metalla innatâ Leprâ depurgat, bonâque puri & fixi
auri virtute fingit. Pro quo immenso & ineffabili
beneficio, omnisque doni & sapientiae communicato
aceruo, sit laus & gloria creatori summo qui est in
excelsis Deo.
VNI
@

THESAVRI, ET ARMAMENTARII Medico-Chymici appendix Philosophico - poëtica videlicèt; T E S T A M E N T V M HADRIANEVM.
QV0 SVAM De A v r e o Philosophorum Lapide sententiam, adeóque vltimae voluntatis suae dispositionem, Sapientiae & doctrinae filiis reuelat Author.


@



A V R E V M S E C V L V M REDIVIVUM.
Vaesiui, inueni, purgaui saepius, atque
Coniunxi, maturaui, Tinctura secuta est Aurea, quae mundi centrum nunc dicitur, Inde
Tot sensus, tot scripta virûm, variaque figurae.
Omnibus ingenuè fateor, Medicina metallis
Infirmisque simul. Punctum diuinitùs ortum.



TESTA
@

476



T E S T A M E N T V M H A D R I A N E V M DE AVREO PHILOSOPHORVM LAPIDE.
Hesaurum tibi, Lector, habes, quem
numine dextro Curis inuentum sumptúque ingentibus vsu, Si placet esse tuum, non inuidus annuit ille,
Ille Dei dono nobis largitor Apollo.
Ingenuis mea pando viris, quae voce rogantûm
Communi pro ducta bono ? quid ganniat ore
Zoilus, insano corrodens quidlibet ausu,
Haud ego sollicitus ; Censori sufficit aequo,
Qui sapit, hunc nostrum non displicuisse laborem.
Carpere, quorumuis ; laudata imitarier acta,
Paucorum est, finxit quos de meliore metallo
Iupiter, & curuum iussit discernere recto.
His mea iudicibus subiecta haec omnia, quaeque ; his
Alta magis Deus Auriflui mysteria Fontis
Nôsse dedit, naturae aditûs referando latentes.
Quos penetrare cui licitum (Diuae vnius vni
Sed licitum Sophies soboli, licèt auspice certo,
Auspice supremi diuino munere patris)
Hunc radiante beat felix sapientia vultu,
Huic assurgit honos, hunc diuite copia cornu
Regificus
@

H A D R I A N E V M 477
Regificas superare facit quâm vberrima gazas:
Prodidit ante annos haec ficto nomine paucos
Ille mei interpres genij genuinus, in auras
AVREA producens REDIVIVI tempora SAECLI,
Ille inquam, HINRICVS verso MADATHANVS amictu;
Quem se dum captans ventosae encomia laudis
Nescio quis vanâ mentitur fronte Batillus,
Ecce capi indignum justè indignatus honorem
Prouidus ipse suo, spem praeter, Apollo clienti,
Detecto Authori sua nomine reddidit, istis
Ne deîn se iactet fallax cornicula plumis.
His adeò illa mei foliis contenta libelli
Clariùs ingrato mysteria pandere mundo
Propositi haud nostri fuit hactenus ; vnio porcis
Nec debetur enim, canibus nec sacra profanis:
Patri orbis tamen eximiae, natisque sophorum
Ingenuis concessa mihi inuidisse talenta
Ne videar, soli tantùm, nec natus & illis:
En tibi, progenies coeli, quae Nuncius olim
Rettulit ille meus, peregrinâ veste reuinctus,
Ipse ego, detracto (superi quod velle videntur)
Schemate, cuncta lubens praesenti publico dextrâ.
Publico sed tabulis Testamentalibus, illâ,
Quâ par est, formâ solenni. Tu omnibus, Haeres
Quae lego monumenta mei tibi pectoris, almi
Numinis in laudem, ceu fas, mente vtere gratâ.
Ergo sua vt constet perfectio Testamento, Quae testor, mecum confirmant ritè vocati
Septem, affigentes signacla Hermetica Testes,
Saturnus senior, Phoebus, Cyllenius ales,
Iupiter ille bonus, Mauors, Dea Cypria, Luna.
Additus his cunctorum Hermes pater ille Sophoru~
Scriba requisitus, conceptis omnia verbis

@

478 T E S T A M E N T V M
Connotat, & fidâ custos asseruat in arcâ.
His verò haud quaquam fas est absentibus vlli
Pro libitu fractis conclusa recludere signis.
Haud est; sed cunctis totum praesentibus illis
Ceu debet institui, sic fas absoluier actum.
Irrita sunt etenim, sunt cassa vigore ; vel vnus
Hoc Testamento si desit Testis aperto.
Quanta sed hîc lateat, quàm fundo diuite gaza,
Quae legata tuis committitur vsibus, Haeres,
Ipsa, resignatis Testamentalibus hisce,
Solemni patefacta modo contenta docebunt.
Illius intereà, dum clausum Hermetica seruant
Scrinia, secreto solis sed habenda sub vsu
Vobis, ô Diuae Sophies veneranda propago,
Dij quibus illustres arcano lumine mentes
Largiti, arcanis veri penetralibus aptas.
Vestro haec Nostra bono prostant ; vulgaribus illis
Ignota ingeniis, nec prodita ; quamlibet ausu
Saepè arrepta sibi temeraria lingua proteruo
Delambens, tali censuram eructet ab ore,
Quali, Pana inter cùm quondam & Apollina judex
Ridendas asini meritus Mida Regulus aures.
Scilicet iste, suis nisi respondentia factis,
Et cerebro cognata suo, nihil approbat vnquam:
Grex hominum arcanis indigni talibus, almi
Numinis indultu, precibus quae industria multis
Obtinet, ingenti non delassata labore,
Fracta nec inuidiae telis, nec morsibus hydrae.
O mihi cum variâ luctanti saepè Chimaera,
Dum me Diua suam deducit Pallas ad arcem,
Quot liuor technas, quas dira calumnia fraudes
Obijcit ! à coeptis retractet vt improba sacris.
Vincit amor veri tamen, alma Scientia vincit,
0 mihi
@

H A D R I A N E V M 479
0 mihi prae innumeris electa Scientia nummis.
Et cur non ? cunctis cùm sit praestantior, vllâ
Quos vnquam tenuit Rex vel ditissimus arcâ.
Magnae olim Salomonis opes opulentia Croesi
Magna fuit, magnos auri possedit aceruos
Semivir Assyriâ Rex Sardanapalus in aulâ,
Magnos magni alij Reges tenuére Ducésque
Thesauros ; tantum sed praestat hic omnibus vnus,
Stagnanti quantum scaturigo viva paludi.
Haec ergo Auriflui quisquis tibi flumina Fontis Ebullire cupis, sacrósque haurire perennis
Ambrosiae latices, misso, cui stultus inhaeret,
Viscere naturae vegetabilis, aut animalis,
Missâ multiplici variarum indagine rerum,
Quae dum naturis incumbit vana remotis,
Séque ipsámque artem nigris obnubilat vmbris;
Nuda haec nostra tene : Minerales excute venas,
Erue, quae gremio tibi fert natura propinquo.
Hîc illam inuenies, quae nostri est vnica tantùm
Materies lapidis, tantorum prima bonorum
(Aspectu quamvis externo vilis) origo.
Hic fons ille sacer, Lympha haec benedicta sophoru~,
Mercuriale decus, Flos auri fertilis, vnus
Nobilium Thalamus sponsorum, & nobile semen.
Sic rerum vna fuit, quas condidit alma IEHOVAE
Dextera materies, vnum chaos, omnibus vnum
Principium, vnde Dei virtute exire supremi
Iussae res omnes, totus quas continet orbis.
Noster & à simili massâ lapis exiit vnâ,
Massa compactâ, confusâ, quatuor illa
Quâ contenta latent naturae elementa creatae
Semina, maternâ tandem quâ nascitur alvo
Nobilis ille almae naturae partus & artis.

@

480 T E S T A M E N T V M
Vna eadem vt lapidis nostri, sic mater & ipsa
Prima metallorum, quae sciti cunque necesse est,
Formarum ipsa capax, species queîs visitur omnis
Eductis qootquot gremio telluris ab imo
Ille Planetarum septenus praesidet ordo.
Ecce sed has omnes, his fortior omnibus vnus,
Si qua metallorum formis soluenda per artem
Congenitis, primaeque suae reddenda subinde
Materiae, virtute regit Lapis ille magister,
Perfectam imperfecta jubens assumere formam.
Vnus id ille potest, non vlli imitabile rerum
Quae subjecta polis ; vni ceu propria virtus
Magneti ferrum trahere, aut se jungere ferro.
Hinc Medico perfectus honos, hoc pendet ab vno
Claue magisterium, nostri diadema theatri,
Claros Artifici pariens Ars celsa triumphos !
Hos igitur quicunque cupis, contentus inhaere
Materiae, quam dixi, vni, nil ista moratus,
Quae variis descripta libris tibi plurimus offert
Philosophus, varias perquirens materiarum
Cisternas steriles, veróque à Fonte remotas.
Vna est, vna manet Secreti janua nostri :
Quaere hanc, invenies quaerendo ritè, quod optas.
Qualis at haec, inquis, quibus inuenienda sub astris
Materia, & quonam signanda est nomine tandem;
Esse metallorum, iam dictum est antea, matrem,
Cum mineris quaecu~que suis terra exhibet vsquam.
Concipit haec, nutrit, minerali enititur alvo,
Denique maturum fecêre vbi tempora partum.
Addo, quod ipsa hominum generet, generata subinde
Nutriat & firmis sustentet corpora membris,
Hermaphrodita potens, sub corpore scilicet vno
Foemina Másque ferens bissexas semine vires.
Astra
@

H A D R I A N E V M 481
Astra huic effigiem, vires elementa ministrant,
Déque suo reliquam fingit vis terrea formam.
Non haec Hispano sub coelo, aut montibus Indis ;
Non Italo quaerenda solo, Libycisque sub astris ;
Nostrâ profertur, Nostrâ tellure videtur
Quotidiè, res communi communis in vsu,
Saepe & per vicos puerili exercita : lusu,
Res parui aestimij, vim quippe ignota latentem,
Noscere quam paucis concessum munere Diuûm.
Et meritò : Manibus quod enim romphaea furentû,
Nobiléque immani quod cornu Rhinoceroti:
Hoc ea praestet idem, quantumuis optima per se,
Vesani insanum si vulgi prostet ad vsum:
Pejor tantò etiam turbis toto orbe ciendis,
Imáque supremis miscendo & sacra prophanis,
Quantò nobilior rebus res vnica cunctis.
Sed quidna~ haec ta~dem? Dicam. Substantia salsa est.
Esta qua sicca, est spiritibus dilecta aqua cunctis,
Ignitum est oleum, vi non combustile faeuâ
Vulcani, irato quemcunque ore euomat ignem,
Est referans conclusa, sibi & conformia reddens
Omnia, naturae Clauis miranda latentis.
Crudâ haec sese offert facie, membrísque videndam
Impuris, cum prima suo procedit ab ortu:
Vires ipsa tamen tali edit corpores tales;
Corruptum emendat ventrem, laesa ilia fanat;
Puram restituit, pulsâ putredine, carnem,
Omnem inimica fugat male gratam naribus auram:
Communis Medicina omni, seu rebus abundet,
Paupere siue inopem toleret sub culmine vitam.
Hinc de se titulis auditur talibus ipsa:
Sum Lapis, Imperij Regum moderamen, egenae
Solamen vitae, parili quem diues egénsque
H h
@

482 T E S T A M E N T V M
Iure tenet, sum ludus ego puerilis, opúsque
Foemineum, saepe abjecta contemptior algâ,
Pes quam per luteos inuoluit stercore vicos ;
Me Regem agnoscit tamen, & mea pronus adorat
Sceptra metallorum Synodi septemplicis ordo.
Hanc ergo Ignotam mundo, mersamque tenebris Hactenus, incultam, sterile~, & sine honore jacentem,
Aspirante Deo, nostri illustrabit abundè
Lux Testamenti, fructúsque ostendet amoenos.
Cuius vt indigitem proprium tibi denique nomen,
Scito, quòd antiqui facie sit filia vatis
Calchantis, MILVI simul orta rapacis in ORTV,
Ortu cuius ego, Chymicâ quoque natus in arte,
Tempore quo moechum cepit cum conjuge Martem
Mulciber ignipotens, Diis exhibuítque videndos.
Tu si huius nostrae roseúmque grauémq; cruorem
Virginis, humorémque potes si demere siccum
Alitis & niueum, tibi regis parta corona est ;
Candida nam croceos circumfluit vnda vitellos.
Sed quorsum ? Exposuisse sat hic, quae nostra sit illa
Materia, ingenuum quod nomen praeferat, & queîs
Inquirenda locis. Tu vana sophismata deinceps
Linque per anfractûs te seducentia curuos,
Herbarum omne genus fas missum, animalia linque
Corpora, dum lapidem cura est tibi quaerere nostru~,
Nil caro, nil sanguis, quaeque excernuntur ab illis
Menstrua, sperma, hominum genitalibus edita vasis,
Stercoráque vrinaeque dabunt : nil crinibus, ouis,
Nílque secundinis, viridíve inueneris herbâ.
Sementi fructus respondet scilicet ; atque hinc
Stercoreum inueniet, qui stercora seminat, agrum.
Nec minùs incassum sudabit, quisquis in Auro
Quaerit & Argento. Sit purior illa necesse est,
Six
@

H A D R I A N E V M 483
Sit digesta magis vulgari materia Auro
Argentôve, sua quae vi penetrare metalla
Possit, in Argentum mutans quaecunque vel Aurum,
Nil opus ingreditur nostrum vulgare ; Sophorum
Solo ex Mercurio trahitur, quo tingimus, & quod
Perficit imperfecta. Hoc est punctum, hoc medium.
Naturae, impuru~ à puro quod segregat hoc est, (illud
Cui, licet extracto nullâ arte metallis,
Seu perfecta, vices admittere nescia, siue
Imperfecta sient (vitali quippe alimento
Quae cassa omninò & genitali semine vitae,
Nullum ex se similem sibi possunt gignere foetum.
Quid? quòd & impuris sint plena illa omnia morbis
Imperfecta, suae mediorum hinc indiga curae
Ex alio, in propriis quae virtus denegat absens)
Vis vni tamen omnis inest, quamcumque metalla,
Quam minerae & natura tenet vegetabilis, immò &
Quâ superi pollent septem virtute Dynastae,
Praeualet, humanos miréque operatur in artûs.
En tibi materiam, Proles Phoebeja nostram Aetherei Lapidis. Tu dehinc, dum quaeris eandem,
Fac tibi sint viridis vestigia nota Leonis.
Sed notâ ablatâque tuis IOVA auspice, tandem
Materiâ manibus, quid agendum. disce deinceps,
Optatam vt liceat voti contingere metam.
Cernere ab impuro purum sapientia prima est.
Non nifi perpurgata probè crassisque soluta
Materia à membris; ac sublimata decenter,
Tingendi medium fiet, subtilia tantùm
Visceribus naturae imis queîs spiritus exit,
Exserere hasce valent penetrando corpora vires:
Perfecto hoc, ex purgatâ pòst elice prudens
Materiâ contenta duo, Sal, Mercuriali
H h 1
@

484 T E S T A M E N T V M
Nomine Philosophis insigne, oleíque deinde
Sub formâ Sulphur rubicundum & pondere plenu~.
In Sale cuncta latent arcana : hoc soluere quisquis
Nouerit, arcani penetrabit in intima Templi,
Haec Aquila illa alba est rubeo cognata Leoni :
Hic sponsus Niueo & Rubeo pulcherrimus ore,
Millenos inter multos lectissimus, auro
Cui caput è puro.
Scire sed ex vsu hîc, non tortu~ Aquilae illius Albae Sumendum corpus ; sed corporei intima succi,
Crystallos, inquam, niueo candore nitentes:
Sic neque tota tibi Rubei capienda Leonis
Membra ; sed interior rubicundi sanguinis humor
Purgatum impuro nimirum Sulphur ab omni.
Praecipuus labor hic, pretiíque industria magni,
Quâ nisi tu vtatis bene, & interiora recludas
Viscera, nil Sulphur, nec Sal tibi proderit vnquam.
Ex sale Mercurius (Lac virginis illud, & illa
Philosophae Nix alba scholae) procedat, hic vnus
Ianitor est Sophiae & totius clauiger artis.
De Rubeo atque Albo haec, quali elicienda labore,
Sufficiant ; sequitur, quâ sint ratione deinceps
Conjungenda, sacram quò perficiantur ad artem.
Auspiciis igitur diuinis quisquis eò vsque Progressus, plenè vt purgatum cum sale sulphur
Obtineat, porrò coniungere pergat vtrumque.
Philosophûm iuxta pondus, natura quod ipsa,
Qua~tu~ opus est retine~s, digito velut indice mo~strat,
Hinc obsignatis signaclo Hermetico iisdem
Conueniente gradu moderatum adhibeto calorem,
Quali suppositis, pullorum auida, incubat ouis
Gallina, aut foetus maternâ crescit in aluo.
Vanus enim labor omnis erit, frustranea cura,
Subiectum
@

H A D R I A N E V M 485
Subiectum prudente manu nî rexeris ignem.
Sic thalamo iunctis clauso Niueâ Rubeóque
Coniugibus, superûm prece adora supplice Numen,
Permixtum hoc opere vt videas cum vxore maritu~.
Tempore & ecce breui mistis, spectabis, in vnum
Binis, Aethiopem nigrum & corui caput atri !
Haec studio inprimis summo tibi scito cauendum,
Ianua ne vitrei referetur clausa cubicli,
Perfectum induerint donec conclusa ruborem,
Facta sui similem generare aptissima foetum.
Hinc dormitantis ne interpelletur amicae
Coepta quies, priùs & tactum ne sentiat, ipsi
Quàm fuerit libitum, prohibet Rex ille sophorum.
Illa inclusa suo, mox angustátaque vase,
Mittere sudorem incipiunt, subtilia in altum
Surgere, quóve magis rectore coquantur ab igne,
Spirituum fit maius, eò fit fortius agmen.
Hortus es, (illa eadem sapientia Regia cantat)
Hortus conclusus. Fons obsignatus, amoeni
Flos horti, Fontis scaturigo viua fluentis
De Libano : Surge ô Aquilo, túque insimul Auster,
Surge, hortum perfla, rorent vt aromata, nostrum.
Ecce mei vox dulcis adest venientis amici,
Montibus ecce salit, subsultat collibus ille,
Capreoli similis venientis ab vbere matris,
Mirus enim vitro iunctorum motus, in altum
Iam surgunt, fundo iam mersa videntur in imo,
Saepè resoluuntur, coëunt saepè, ipsáque sese
Mortificant, vitam reuocántque subinde fugatam,
Perfectum assumant donec putrefacta nigrorem.
Primum opus hoc nostri lapidis, (corruptio quippé
Vnius alterius generatio) nascitur vnde
Coruinum caput, Aethiopum Rex, caudáqne nigra,
H h 3
@

486 T E S T A M E N T V M
Eclipsin Sole & Lunâ subeuntibus atram,
Nam simul ac ingressa fuit satis aucta nigredo,
Illa pice~ exsuperans omnémque nigredo nigrorem,
Materiae facta est praegnatio vera, solutis
Corporibus, nigram genérante putredine terram,
Principium (quod gaude!) operis. Nigra scilicet illa
Haec est, sed multùm formosa puella, sine alis
Est volitans Niger ille Albus (Nigredine nà~que hâc
Occultata Albedo latet purissima) coruus :
Vix aliud grauius, sed nec praestantius vllum est
Naturae genitricis opus. Tibi sit modò curae
Foemineae flos ille comae, pennaeque medulla
Coruinae, nimio ne comburantur ab igne.
Sic consummatâ Nigredine, fortior vno Mulciber esto gradu, viridis successerit Atro
Dum color, & viridi pauonis cauda colori,
Illa omnes refere~s, sunt quotquot in orbe colores:
Albedo hos sequitur, Vulcani tertiò adaucti
Viribus elicienda, gradúsque subinde per omnes
Igne regenda, suam dum sublimetur ad ἀκμὺν ;
Non quaeuis etenim, sed perfectissima tingit
Albedo, & radiis tinctum Lunaribus aequat,
Perfectum naturae Ouum parientis, ab igne
Praestans illaesum constanti albore metallum.
Succedit tandem conclusa albore Rubedo, Cunctorum Lapidis nostri vltimus ille colorum.
Suscepti colophon & meta optata laboris,
Si iusto directa modo Vvlcania flamma
Diuinum perrexat opus feliciter. Ergo
Philosophum prudens perge hîc moderarier ignem,
Perge augere gradu, subiectâ operosus arenâ,
Perge, citrum donec videas flauescere fructu,
Tum porrò prudente tibi ratione regendus
Mulciber
@

H A D R I A N E V M 487
Mulciber ille tuus : Rubeo pulcerrima vultu
Dum se, labe carens omni, Regina videndam
Offerat . aurorae similis, coelóque micanti:
Nec tamen hanc exire suo patiare cubili,
Cuius per nitidas tibi conspicienda fenestras,
Perfectum induerit nisi cum Rubicunda ruborem.
Intereà nimio ne vitrificatus ab igne
Spem Lapis exustâ fallat virtute, cauendum,
Iustis decoctum gradibus ceu promouet ignis;
Sic opus immodico totum destruxerit aestu.
Hinc tandem, Ductore Deo, prodibit in auras CONFECTVS LAPIS, omnigenae Rex ille medelae
Inuictis Panacaea potens virtutibus, unâ
Quâ non est toto Medicina salubrior orbe,
Pneumatica partes penetrans vi corporis omnes,
Sumpta vel vnius saltem sub pondere grani.
Haec ceu fumus apes, prauos ita corpore pellit
Humores, morborum abigit genus omne, malique
Radice euulsâ penitus, meliora reponit :
Immò aquilae in morem renouat seruátque virétem
Flore iuuentutem; casúque perire maligno
Non sinit, aetatem, nisi pleno clauserit aeuo
Praefixa illa homini supremo à Numine mera.
(Mors communis enim, nec declinabilis vlli
Denique, mortali quisquis de semine cretus)
Hoc primaeuus Adam, prisci hoc medicamine Patres
Longaeuam sani duxêre in saecula vitam.
Hoc sapientum aetas priscorum floruit, ipso hoc
Aeternum meruit penu cum diuite nomen.
Nullum huic quantu~uis morbi incurabile monstru~,
Dirus siue hydrops fuerit, scabiésve leprosa,
Siue Podagra pedum tortrix, manúumve chiragra,
Et quae plura aliis sunt desperata medelis
H h 4
@

488 T E S T A M E N T V M
Tormenta illa hominum, mors viua cadaueris illa
Viui & spirantis ; nullum insuperabile nostro
Stat Lapidi ; invicto cuncta expugnantur ab vno.
Illa aliorum etiam quos tempore pharmaca longo
Vix curant, paucis hic aegros roborat horis.
0 donum Medicina inge~s, cuí quicquid in orbe est,
Nil vsu tantum meret excellente trophaeum!
Sed sua ne impuris etiam incorrecta metallis Permaneat scabies leprosa ; exuta sed omni
Naturae vitio, summo afficiantur honore:
Pergendum vlteriùs, Lapidísque operatio nostri
Multiplicanda, nouas acquirat vt enthea vires.
Confectum ergo suae Lapide~ rursùm insere Matri,
Quâ natus, salibus duplicato nempe duobus
Mercuriali vtero. Fontinae illi benedictae,
Iustóque insertum sub pondere Philosophorum
Concludat repetita noui chrystallina coeli
Ianua, Spagyrico scitè obsignanda sigillo.
Sic Matri infertum , sic pellucente receptum
Conclaui, calefacta nouis noua balnea prunis
Denuò ritè coquant, dum per genus omne colorum
Ordine materies deducta (id mense vel vno
Absolues, denis quod vix perfeceris antè)
Ex binis vnum progignat denuò corpus.
Huius eò fuerit virtus diuinior omni
Purgando impuro, tingendis atque meta!lis
Philosopho recoquatur idem quò saepius igne.
Quem si cui liceat toties iterare laborem,
Suppeditante Deo longaeuae secula vitae,
Impurum omne orbis vel granum tinxerit vnum,
Purius vt puro splendescat protinus auro.
Fermentum superest, Tinctura~ illa vltima nostram
Particula ingrediens, penetrandi impura metalli
Certa
@

H A D R I A N E V M 489
Certa viam indigitans fixato Ariadna tenore,
Liber vt impuro labyrinthi carcere Theseus
Fulgentem Regis mereatur ferre coronam.
Haec ratione igitur fit Fermentatio tali:
Purgati sublimè auri tenuissima fiat
Lamina, quam Lapidi thalamo Vulcanus in vno
Leniter associet, pòst aucto fortior igne
Tres coitum noctes totidémque liquentia cogat
Continuare dies : Sic spititualibus Aurum
Dotibus ornatum subtili cuncta vigore,
Obuia quae fuerint impura metalla, penetrat.
Nil operatur enim Lapis, & nil tinxerit vnquam,
Coniuncto fuerit nisi fermentatus ab Auro.
Consimili gaudet sibi, quo benè consociato,
Ingreditur corpus Tinctura, suisque solutum
Sordibus impurum puro producit amictu.
Sic fermentati Lapidis, sic ritè parati
Diuinum hunc tandem tingendi inueneris vsum ;
Vna in millenas sumatur portio partes ;
Immò vel innumeras, prout multiplicata coquendo
Tinctura, ignitis fluxu miscenda metallis ;
Partus & ecce nouus pretioso nobilis Auro!
Affectu vnum aliud comprendit quippe lubenti
Corpus, dissimili natum quantumlibet ortu.
Alterum in alterius transit, virtute coactum,
Naturam : hinc simile à simili natum exit in orbem.
Hoc Fermenti igitur bene qui medio vtitur, omnis
Huic detecta patet Fixatio, ea vnica, quâ non
Res omnes inter subtilior vlla creatas : (MVNDI,
HOC GRANVM FVNDI est, quod CENTRVM nobile
Huius qui factus compos, grato ore IEHOVAM
Laudibus extollat, tanti qui muneris author,
Paupertas quod dira fugit, quod morbus, & atra
H h 5
@

490 T E S T A M E N T V M
Tristitia ; vnde fluit largis sapientia riuis.
Tantum nempe bonum est Tinctura haec nostra per
omnem, Cui paribus nihil aequipares virtutibus, orbem.
Aureus hic imber Iouis est : hic spiritus ille,
Conseruatricem mundi quo condidit arcam
Noah vitisator : quo Templum & fulgida Templi
Vasa dedit Salomon toto celeberrima mundo.
Hic est, quo Templi protypon construxerat ante
Moses, & multo radiantem erexerat auro.
Hic est, collapsam patriae quo restituit rem,
Firmauítque suis renouatam legibus Esdras.
Hic est, spiritibus qui praeualet omnibus vnus.
Cunctarum quotquot gignuntur viscere rerum.
Fortunae dator ille bonae, virtutis, honoris,
Pauperie penitus destructâ & mole malorum,
Omnia cum dulcî largitur caetera pace.
Vtque ad vota bonis bona dat quaecumque, paratum
Et decus, & longae felicia tempora vitae ;
Sic prauo à prauis si contemeretur abusu,
Aeterno ingratos cruciandos deuouet Orco.
His conclusa metris Lapidis mysteria sacri, Candide lector, habe, Testamentumq; Hadrianum:
Quod cuius coeptum conscribi nomine, sancto
Nomine nempe Dei, clausum hoc solenniter esto.
Huic, coeli superos qui Rex altissimus orbes,
Quicquid & his tectum, moderamine dirigit almo,
Huic Artis largitori tam nobilis, & quae
Gens hominum bonacunq; tenet, Iouae omnipote~ti
Sit laus, sit cunctis saeclorum gloria saeclis.

F I N I S.
Vni Deo & Trino gloria. INDEX
@
@